Fundusze inwestycyjne czy samodzielne inwestowanie? Co zrobić z oszczędnościami, by zwiększyć ich wartość?

Na czym polega inwestowanie oszczędności w fundusze inwestycyjne?

Inwestowanie oszczędności w fundusz inwestycyjny polega na powierzeniu środków podmiotowi, który inwestuje pieniądze zgromadzone od wielu uczestników. Wpłaty inwestorów tworzą wspólną pulę kapitału. Jest ona następnie lokowana zgodnie z określoną polityką inwestycyjną funduszu, na przykład w akcje, obligacje lub inne instrumenty finansowe. Zarządzaniem funduszem zajmuje się towarzystwo funduszy inwestycyjnych, czyli TFI. W praktyce nie musisz więc samodzielnie wybierać poszczególnych akcji czy obligacji. W przypadku funduszu inwestycyjnego otwartego wpłacasz określoną kwotę i otrzymujesz za nią jednostki uczestnictwa. Ich liczba zależy między innymi od wartości jednostki w momencie dokonania wpłaty. Jednostka uczestnictwa oznacza prawo do odpowiedniej części aktywów netto funduszu.

Wartość Twojej inwestycji zmienia się wraz z wartością aktywów znajdujących się w portfelu funduszu. Jeżeli wartość posiadanych przez fundusz instrumentów rośnie, może wzrosnąć również wartość jednostek uczestnictwa. Jeśli natomiast wartość aktywów spada, wartość jednostek także może się obniżyć. Oznacza to, że wpłacenie pieniędzy do funduszu inwestycyjnego nie gwarantuje wzrostu oszczędności.

Fundusze mogą przy tym realizować różne strategie. Jeden może koncentrować się głównie na akcjach, inny na obligacjach, a jeszcze inny łączyć różne rodzaje aktywów. Dlatego samo określenie „fundusz inwestycyjny” obejmuje rozwiązania, które mogą znacząco różnić się sposobem lokowania powierzonych pieniędzy. Jeżeli więc wybierasz fundusz inwestycyjny, decydujesz przede wszystkim, w jakiego rodzaju strategię chcesz ulokować oszczędności. Konkretne decyzje dotyczące składników portfela są następnie podejmowane w ramach zarządzania funduszem zgodnie z jego przyjętą polityką inwestycyjną.

Na czym polega samodzielne inwestowanie oszczędności?

Samodzielne inwestowanie oznacza, że to Ty podejmujesz decyzje dotyczące swoich pieniędzy. Wybierasz, w jakie instrumenty chcesz ulokować oszczędności, jaką część kapitału przeznaczyć na poszczególne inwestycje oraz kiedy je kupić lub sprzedać. Nie przekazujesz więc tych decyzji zarządzającemu funduszem inwestycyjnym. W zależności od wybranej strategii możesz samodzielnie inwestować między innymi w akcje i obligacje. Dostępne są również instrumenty pozwalające uzyskać ekspozycję na większą grupę aktywów, takie jak ETF. W praktyce zakres dostępnych możliwości zależy między innymi od oferty instytucji, za pośrednictwem której inwestujesz.

Jeżeli chcesz kupować i sprzedawać instrumenty finansowe znajdujące się w obrocie giełdowym, zazwyczaj potrzebujesz rachunku inwestycyjnego prowadzonego przez dom lub biuro maklerskie. To za jego pośrednictwem składasz zlecenia kupna i sprzedaży. Firmy inwestycyjne pełnią rolę pośredników umożliwiających prywatnym inwestorom dokonywanie transakcji na rynku kapitałowym.

Najważniejsza różnica w stosunku do rozwiązania opisanego wcześniej dotyczy więc tego, kto podejmuje konkretne decyzje inwestycyjne. W funduszu wybierasz fundusz i jego strategię, natomiast decyzje dotyczące zarządzania jego portfelem podejmowane są przez zarządzających. Przy samodzielnym inwestowaniu to Ty budujesz własny portfel i decydujesz o znajdujących się w nim instrumentach.

Możesz na przykład zdecydować, że część oszczędności przeznaczysz na obligacje, część na akcje konkretnych spółek, a część na ETF. Możesz również zmieniać skład swojego portfela. Samodzielne inwestowanie daje więc bezpośredni wpływ na to, gdzie znajdują się Twoje pieniądze i jakie decyzje dotyczące portfela są podejmowane. Nie oznacza to jednak, że każdą decyzję należy podejmować bez żadnego wsparcia. Istota samodzielnego inwestowania polega na tym, że ostatecznie to inwestor decyduje, jakie instrumenty kupuje i sprzedaje. KNF zwraca jednocześnie uwagę, że inwestowanie bezpośrednio w takie instrumenty jak akcje czy obligacje wiąże się z koniecznością śledzenia informacji istotnych dla posiadanych inwestycji.

Czy chcesz przeanalizować swoją sytuację finansową, by wybrać najlepszy sposób na jej skuteczną poprawę?

Zapraszam do rozmowy (może być online, telefonicznie lub stacjonarnie w Małopolsce) – całkowicie bezpłatnej i bez zobowiązań dla Ciebie!

Umów się na audyt Twoich finansów

Jakie koszty wiążą się z inwestowaniem w fundusze inwestycyjne?

Inwestowanie w fundusze wiąże się z kosztami, które wpływają na ostateczny wynik inwestycji. Jednym z najważniejszych jest wynagrodzenie za zarządzanie, pobierane z aktywów funduszu. W przypadku funduszy inwestycyjnych otwartych i specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych jego stała część nie może obecnie przekraczać 2% wartości aktywów netto funduszu w skali roku.

W zależności od konkretnego funduszu mogą występować także inne koszty, na przykład opłaty związane z nabyciem jednostek, koszty transakcyjne czy wynagrodzenie uzależnione od wyników. Dlatego przed wyborem funduszu sprawdź nie tylko jego historyczne wyniki, ale również pełną strukturę kosztów.

Informacje na ten temat znajdziesz między innymi w KID, czyli dokumencie zawierającym kluczowe informacje o danym produkcie inwestycyjnym. W prosty i ustandaryzowany sposób przedstawia on między innymi poziom ryzyka, możliwe scenariusze wyników oraz koszty i ich wpływ na inwestycję. Dzięki temu możesz łatwiej porównać różne rozwiązania przed ulokowaniem pieniędzy.

Na koszty warto zwrócić szczególną uwagę przy inwestowaniu długoterminowym. Regularnie ponoszone opłaty pomniejszają bowiem wynik inwestycji, a w perspektywie wielu lat ich wpływ na wartość zgromadzonego kapitału może być znaczący.

Jakie koszty wiążą się z samodzielnym inwestowaniem?

Samodzielne inwestowanie również generuje koszty, choć są one naliczane inaczej niż w przypadku funduszy inwestycyjnych. Przy korzystaniu z rachunku maklerskiego mogą to być przede wszystkim prowizje od kupna i sprzedaży instrumentów finansowych. Mogą pojawić się także opłaty za prowadzenie rachunku, dodatkowe usługi czy wymianę walut przy inwestowaniu za granicą. Znaczenie ma również częstotliwość zawierania transakcji. Jeżeli każda operacja wiąże się z prowizją, częste kupowanie i sprzedawanie może zwiększyć łączny koszt inwestowania.

W przypadku ETF trzeba dodatkowo uwzględnić koszty samego funduszu. Samodzielne inwestowanie nie oznacza więc automatycznie braku opłat. Aby rzetelnie porównać je z funduszami inwestycyjnymi, trzeba sprawdzić wszystkie koszty związane z wybranym rachunkiem, instrumentami i sposobem inwestowania.

Jak różni się ryzyko w funduszach inwestycyjnych i przy samodzielnym inwestowaniu?

Fundusz inwestycyjny nie oznacza automatycznie mniejszego ryzyka niż samodzielne inwestowanie. O jego poziomie decyduje przede wszystkim to, gdzie trafiają pieniądze. Fundusz inwestujący głównie w akcje może podlegać dużym wahaniom wartości, natomiast fundusz koncentrujący się na obligacjach może mieć zupełnie inną charakterystykę ryzyka. KNF podkreśla, że nawet fundusze inwestujące w obligacje mogą okresowo przynosić straty.

W funduszu doborem poszczególnych składników portfela zajmują się zarządzający. Fundusze mogą również rozkładać kapitał pomiędzy wiele różnych instrumentów, co pomaga w dywersyfikacji ryzyka. Poziom ryzyka konkretnego funduszu można sprawdzić przed inwestycją między innymi w dokumencie KID.

Przy samodzielnym inwestowaniu to Ty decydujesz o strukturze portfela. Możesz rozłożyć pieniądze pomiędzy różne aktywa albo skoncentrować znaczną część kapitału na kilku inwestycjach. Masz więc większy wpływ na podejmowane ryzyko, ale jednocześnie sam odpowiadasz za właściwą dywersyfikację i dobór instrumentów.

W obu przypadkach trzeba liczyć się z możliwością straty. Sam wybór pomiędzy funduszem a samodzielnym inwestowaniem nie określa więc poziomu bezpieczeństwa oszczędności. Znacznie ważniejsze jest to, w jakie aktywa inwestujesz i jak zbudowany jest cały portfel.

Gdzie można osiągnąć większy zysk w funduszu czy przy samodzielnym inwestowaniu?

Nie można z góry stwierdzić, że fundusz inwestycyjny pozwoli zarobić więcej niż samodzielne inwestowanie lub odwrotnie. Wynik zależy przede wszystkim od wybranych aktywów, sytuacji na rynku, czasu trwania inwestycji oraz podjętego ryzyka.

W przypadku funduszu stopa zwrotu wynika ze zmian wartości aktywów znajdujących się w jego portfelu. Zarządzający podejmują decyzje inwestycyjne w ramach określonej strategii, a wynik funduszu przekłada się na zmianę wartości posiadanych przez Ciebie jednostek.

Przy samodzielnym inwestowaniu wynik zależy od Twoich decyzji dotyczących wyboru instrumentów oraz momentu ich zakupu i sprzedaży. Większa kontrola nad portfelem nie oznacza jednak automatycznie wyższej stopy zwrotu. Nietrafione decyzje mogą prowadzić również do słabszego wyniku lub straty.

W obu przypadkach możliwość osiągnięcia wyższego zysku wiąże się co do zasady z większym ryzykiem. Nie należy też zakładać, że inwestycja, która przynosiła wysokie stopy zwrotu w przeszłości, będzie równie dochodowa w przyszłości. Historyczne wyniki funduszy nie gwarantują ich powtórzenia.

Ile wiedzy, czasu i zaangażowania wymagają oba sposoby inwestowania?

Fundusze inwestycyjne wymagają od Ciebie przede wszystkim świadomego wyboru funduszu. Powinieneś rozumieć jego strategię, poziom ryzyka i zasady działania, ale nie musisz samodzielnie wybierać poszczególnych aktywów znajdujących się w portfelu. Zarządzaniem nimi zajmują się specjaliści. Z tego powodu fundusze mogą być rozwiązaniem dla osób, które nie chcą poświęcać dużo czasu na samodzielne analizowanie rynku.

Samodzielne inwestowanie wymaga większego zaangażowania. To Ty wybierasz konkretne instrumenty, analizujesz dostępne informacje i decydujesz o zmianach w portfelu. Zakres potrzebnej wiedzy zależy przy tym od tego, w co i w jaki sposób inwestujesz. Prosty, długoterminowy sposób inwestowania będzie wymagał innego zaangażowania niż częste kupowanie i sprzedawanie pojedynczych akcji.

Różnica sprowadza się więc przede wszystkim do zakresu odpowiedzialności za decyzje. Fundusz pozwala przekazać bieżące zarządzanie portfelem specjalistom. Samodzielne inwestowanie daje Ci większą kontrolę nad wyborem konkretnych aktywów, ale wymaga również czasu na zdobywanie wiedzy, podejmowanie decyzji i kontrolowanie portfela.

Jeżeli chcesz sprawdzić, które rozwiązania inwestycyjne mogą być odpowiednie dla Twojej sytuacji, umów się na bezpłatną konsultację finansową. Podczas spotkania przeanalizujemy Twoje cele, obecne oszczędności oraz możliwości budowania kapitału w bezpieczny i przemyślany sposób. Konsultacje dostępne są stacjonarnie w Krakowie i na Śląsku, a także zdalnie dla klientów z całej Polski.